Groźne pestycydy w owocach i warzywach

Najczęściej, gdy mówimy o owocach i warzywach, wskazujemy na ich działanie i właściwości prozdrowotne. Natomiast bardzo rzadko zastanawiamy się w jaki sposób są one przez rolników produkowane, jak często i intensywnie nawożone i poddawane opryskom. Niektóre z nich są nawożone i opryskiwane wielokrotnie w trakcie sezonu, aby ładnie i szybko rosły, aby nie miały szkodników, aby poprawić ich odporność na grzyby i choroby, albo, tak jak zboża, aby nie zarastały chwastami. W stosunku do wszystkich tych preparatów chemicznych używa się bardzo ogólnego i szerokiego określenia – pestycydy.

W dalszej części napiszemy m.in.

  • Co to są pestycydy i jakie są ich rodzaje
  • Na czym polega szkodliwość pestycydów
  • Jakie warzywa i owoce najczęściej mają przekroczone normy stężenia

Co to są pestycydy i jakie są ich rodzaje?

Pestycydy to wszelkie substancje służące zarówno do ochrony produkcji roślinnej (ale także lasów, zbiorników wodnych, zwierząt i ludzi, produktów żywnościowych), jak również do zwalczania szkodliwych organizmów żywych poza produkcją roślinną (w budynkach mieszkalnych, inwentarskich, szpitalnych). Jest bardzo wiele rodzajów i typów pestycydów (m.in. bakteriocydy, fungicydy, herbicydy, regulatory wzrostu roślin i zwierząt, środki owadobójcze).

Na czym polega szkodliwość pestycydów?

Powszechnie wiadomo, że pestycydy nie pozostają obojętne dla ludzi. Otóż niestety, niektóre mogą być nawet bardzo szkodliwe dla zdrowia, a często stanowić zagrożenie życia. Zatrucia najczęściej powstają w trakcie oprysków roślin, niekiedy też przypadkowego spożycia albo kontaktu z pestycydami osób niewystarczająco chronionych.

Ponieważ pozostałości pestycydów kumulują się w żywności owocach i warzywach, na zatrucia narażeni są zwykli konsumenci. Najczęstsze zatrucia powstają w wyniku odkładania się małych dawek szkodliwych substancji w podskórnej tkance tłuszczowej. Ze względu na ich dużą trwałość, nawet kilkunastoletnią, proces ich odkładania się może trwać wiele lat. Ponieważ pestycydy są stosowane powszechnie i na skalę ogólnoświatową, zagrożona zatruciem jest praktycznie cała populacja ludzka, gdyż pestycydy gromadzą się nie tylko w żywności, ale także w glebie, wodzie i powietrzu.

Pestycydy mogą wywoływać wiele chorób i schorzeń, przede wszystkim mogą być:
kancerogenne (rakotwórcze) – związki skumulowane w organizmach ludzkich mogą wywoływać nowotwory lub nasilać procesy rakotwórcze
neurotoksyczne - zaburzają regulacje hormonalne i enzymatyczne, a także.
obniżać płodność
prowadzić o choroby Parkinsona
osłabiać odporność organizmu, a tym samym powodować infekcje i powikłania
• w trakcie ciąży, mogą mieć niekorzystny wpływ na rozwój i inteligencję dziecka

Jakie warzywa i owoce najczęściej mają przekroczone normy stężenia?

Warto mieć świadomość, że niektóre owoce i warzywa są wyjątkowo często i intensywnie poddawane opryskom. Niektóre natomiast są szczególnie podatne na kumulowanie się toksycznych związków. Amerykańska organizacja Environmental Working Group (EWG) co roku prowadzi badania i sporządza raport, w którym wymienia najbardziej toksyczne warzywa i owoce. Pozostałości pestycydów występują prawie w 100% próbek, natomiast w śladowych procencie (ok. 3%) ich ilość przekracza normy. Ponadto bezpieczniejsza jest żywność produkowana w krajach Unii Europejskiej, niż z krajów trzecich, gdzie stwierdzano częstsze przypadki zanieczyszczeń żywności.

Optymistyczne jest to, że polska żywność przedstawia się na tle europejskiej bardzo dobrze: według badań ślady pestycydów występują w ¼ owoców i warzyw, jednakże 1% przekracza normy. Zdecydowanie lepsze wskaźniki mogą być spowodowane tym, że polscy rolnicy, ze względu na wysokie ceny nawozów i środków ochrony roślin, nieco bardziej na nich oszczędzają.
Według organizacji EWG do najbardziej toksycznych zalicza się następujące owoce i warzywa:

Jabłka, seler, truskawki, brzoskwinie, szpinak, nektarynki, winogrona, słodka papryka, ziemniaki, jagody.

Natomiast wg EWG warzywa i owoce najbardziej bezpieczne to:

Cebula, kukurydza, ananas, awokado, szparagi, zielony groszek, mango, bakłażan, melon, kiwi

Podane zestawienie może nieco szokować nas konsumentów, gdyż może odbiegać od pewnych powszechnie obowiązujących wyobrażeń i stereotypów. Trzeba pamiętać, że na zawartość związków chemicznych w owocach i warzywach, ma intensywność i częstość opryskiwania, ilość i rodzaj użytych preparatów (inne właściwości będzie miał preparat na stonkę ziemniaczaną, a inne na grzyby w uprawach szklarniowych), a także same właściwości roślin, ich zdolności do pochłaniania i kumulacji związków. Nie ma tu większego znaczenia odległość. Bezpieczniejsze są owoce tropikalne, których przygotowanie do transportu jest mniej szkodliwe, niż rodzime jabłka, które pryskane są wielokrotnie i intensywnie w trakcie ich dojrzewania (na wzrost i wygląd owoców, przeciw szkodnikom, grzybom i chorobom drzew). To samo dotyczy szybko psujących się truskawek, które mogą być opryskiwane tuż przed zbiorem, aby przedłużyć im trwałość.

Niektórzy konsumenci mogą także uznać powyższe zestawienie za niepełne. Na pewno niebezpieczne i mocno skażone są wszelkie nowalijki, czyli wczesnowiosenne szklarniowe warzywa, sałaty czy rzodkiewki. Tak samo intensywnie opryskiwane i nawożone są pomidory. Niektóre, zwłaszcza holenderskie czy hiszpańskie, są praktycznie pozbawione smaku. W Polsce konieczne jest wielokrotne opryskiwanie czereśni i śliwek przeciwko robakom, wiśnie zaś odporne są na większość szkodników i nigdy nie trafiają się robaczywe. We Francji zaleca się zbiór winogron w rękawiczkach, aby nie niszczyć skóry rąk…

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *